Strobouw

HUIZEN VAN STRO
In het verleden is stro op verschillende wijzen toegepast als bouwmateriaal.
Strobouw Nederland richt zich vooral op het bouwen met strobalen. Hierbij worden strobalen in verband gestapeld tot zij een muur vormen. Deze wand kan worden toegepast als isolerende gevel en kan indien gewenst ook een dragende functie vervullen.
Binnen- en buitenzijde worden afgewerkt met een pleisterlaag tegen brand, weersinvloeden en mechanische beschadiging. Andere beschermende afwerklagen zijn uiteraard mogelijk, het is echter in alle gevallen aan te bevelen ten minste 1 laag pleister direct tegen de strobalen aan te brengen.

Oorsprong van bouwen met strobalen
Bouwen met strobalen is ontstaan in de Midden-Amerikaanse staat Nebrasca. De oudste gebouwen van strobalen zijn aan het begin van de 20e eeuw gebouwd. Verscheidene van deze gebouwen zijn nog in goede staat.
In het begin van de jaren 80 ontstond er in Amerika een vernieuwde belangstelling voor deze bouwtechniek. Met name omdat het een milieuvriendelijke en eenvoudige bouwmethode is.

 ijburg_D_01

Verwerking van de strobalen
Strobalen worden geplaatst op een waterafvoerende onderconstructie, beschermd tegen optrekkend vocht.
Om condensatie in de onderste strobaal te voorkomen mogen de strobalen nooit direct op een koude of slecht isolerende ondergrond worden geplaatst. Koudebruggen waardoor condensatie kan ontstaan moeten worden vermeden.
Tijdens de bouw wordt het onderlinge verband van de strobalen muren met houten of bamboe pennen tot stand gebracht. Een recente vernieuwing is dat de pennen niet meer door de balen worden gestoken maar in onderling verband aan weerszijden tegen de strobalen worden gebonden.
Spanbanden worden vanaf ankerpunten in de fundering over de strobalen muren over de muurplaten boven op de balen gespannen. Afhankelijk van het toegepaste systeem en sterkte eisen zijn ongeveer 2 spanbanden per meter nodig. De combinatie van spanbanden, pennen, strobalen en stuclagen aan binnen en buitenzijde zorgen voor een verassend sterk geheel.
Strobalen muren blijken, mits een aantal stabiliteitsverbanden worden aangebracht, zelfs uitstekend te voldoen in aarbeving gevoelige gebieden.
Voor de houten hulpconstructies, zoals lateien en muurplaten worden houten balken of triplex doosconstructies gebruikt. Rondom strobalen op plekken waar versterking noodzakelijk is, zoals bijvoorbeeld de hoeken of bij openingen, wordt gebruik gemaakt van gaas voor versterking van pleisterlagen.

Afwerking van de strobalen
In Amerika en Canada wordt veel gewerkt met cementpleisters. In Nederland (in navolging van Franse strobouwhuizen) wordt gewerkt met leemstuc aan de binnenzijde en een kalkpleister (traskalk,schelpkalk) aan de buitenzijde. Naast de goede isolatie wordt het leefklimaat in de woning gunstig beinvloed door de vochtregulerende en dampdoorlatende eigenschappen van de wandafwerking.
Bij een andere afwerking (voorzetwanden van hout of steen) altijd minimaal een pleisterlaag aanbrengen als bescherming tegen intrekkend vocht, aantasting door insecten, en als brandpreventie.


Er zijn globaal twee karakteristieke bouwwijzen ontstaan, dragend en niet-dragend.
Het onderscheid wordt bepaald door het al of niet dak dragend zijn van de strobalen. In beide gevallen worden strobalen op elkaar gestapeld. De strobalen worden op een of andere wijze aan elkaar verbonden en later aan binnen en buiten zijde geheel afgestuct. In onze klimaat is een kalkstuc het meest aangewezen voor de buitenzijde. Binnen kan ook leem worden toegepast.
De stuclaag vervult een aantal belangrijke functies; constructief, bescherming tegen de elementen, ongedierte, en brandwering.

In Nederland zal over het algemeen met niet dragende strobalen wanden worden gebouwd.

  • Ten eerste omdat het gewenst is om een dak te hebben om de strobalen tijdens de bouw droog te houden. Een skelet is dan noodzakelijk om het dak te dragen bovendien biedt het skelet veel meer vrijheid om ramen, en deuren te plaasten.
  • Ten tweede omdat er in Nederland meestal voor woonhuizen in 2 of meer verdiepingen wordt gebouwd. Het is dan constructief eenvoudiger om met een dragend skelet te werken. Ten derde omdat een bouwaanvraag veel eenvoudiger is omdat de constructieberekening gewoon betrekking kan hebben op het dragend skelet, dit is bekend terrein voor constructeurs en degemeentelijke bouwtoezicht waardoor een bouwaanvraag veel voorspoediger zal verlopen.

 

modcell_03

 

Gemeenten en bouwaanvragen
Strobouw wordt in het algemeen door gemeenten met open armen ontvangen. Voor ‘duurzaam bouwen’ zijn tal van stimuleringsmaatregelen getroffen waaronder subsidies. Tot nu toe zijn vrijwel alle bouwaanvragen voor strobouw projecten gehonoreerd. Dit betekent echter niet dat zomaar ieder bouwaanvraag voor Strobouw wordt gegegund. Het is van groot belang dat een bouwaanvraag goed wordt voorbereid.
In Nederland bevindt het bouwen met strobalen zich nog in een begin fase. Hoewel de huidige sterke opkomst van strobouw van zeer recente datum is, is de techniek van bouwen met strobalen al op een stevige basis gegrond. Hierbij heeft het internet, door een snelle uitwisseling van ervaringen een onmisbare rol gespeeld.

Indien voldoende aandacht aan de technische aspecten is besteed bij de bouwaanvraag voor een strobouw project dan verloopt deze meestal zonder al te grote problemen. Het is essentieel om tijdens het gehele proces van de bouwaanvraag te blijven beseffen dat een bouwtoezichtambtenaar in principe wil helpen om er voor te zorgen dat je huis een goed huis wordt met een lange levensduur. Als je aan kunt tonen dat daar goed over is nagedacht en dat je je goed hebt voorbereid dan verloopt het overleg vruchtbaar en voorspoedig. Het loont, ongeacht het aantal boeken dat je gelezen hebt, om een ervaren strobouwer te raadplegen om op zijn minst je plannen door te praten, hoe eerder, hoe beter.

 

Technische eigenschappen

Kenmerken van een strobaal

  • Strobalen zijn een bij-product uit de landbouw. Het is daarom ruim voor handen en goedkoop.
  • Stro is een 100% biologisch materiaal.
  • Een wand van stro is vrij van giftige stoffen.
  • De energie die nodig is voor winning, bewerking en transport van stro is zeer gering.
  • Afmeting: breedte x hoogte x lengte: ca. 480 x 360 x ± 800 mm (varierende lengte), vaste persing.
  • Gewicht per baal ca. 15-20 kg, droog stro van goede kwaliteit met lange halmen (tarwe, rogge, gerst).
  • De verwerking tot wanden is eenvoudig en veilig. Strobalenbouw is hierdoor zeer geschikt voor zelfbouw.
  • Afhankelijk van het ontwerp is het mogelijk snel te bouwen. De aard van de afwerking en detaillering bepalen de benodigde hoeveelheid arbeid en daarmee in grote mate de kosten.
  • De warmte-isolatie is uitstekend (Rc>7m2K/W).
  • De akoestische eigenschappen zijn goed (Rw 55 dBA).
  • De bepleisterde strobalen zijn uitstekend brandwerend (>B90). Tijdens de bouw moet er echter wel voorzichtig worden omgegaan met open vuur.
  • Bij sloop komen geen schadelijke stoffen vrij en blijven er alleen makkelijk te verwerken of herbruikbare grondstoffen over.

Aandachtspunten

Tijdens de verwerking is het materiaal gevoelig voor regen en vuur. Vochtig of nat geregende strobalen mogen niet worden verwerkt. Met ons klimaat is dat beslist een uitdaging. Bij de detaillering dient men iedere mogelijkheid tot vochtophoping uit te sluiten. Daarom wordt voor ons klimaat aanbevolen om een al of niet tijdelijk dak te maken alvorens met de opbouw van de muren wordt begonnen.

De dikte van de uiteindelijke wand, ca. 55 cm, wordt soms als een nadeel ervaren. Veel strobalen worden daarom nu “op hun kant” verwerkt. Hierdoor wordt de dikte van de wand ca. 40 cm, wat is te vergelijken met een traditionele gemetselde spouwmuur.

De exacte afmeting van de strobalen zal afhankelijk zijn van de pers die gebruikt wordt. Het is dan ook essentieel voor een ontwerper dat de daadwerkelijke afmeting van de strobalen wordt nagemeten.

Oplossingen

  • Van belang is dat er voldoende dakoverstek is (600mm per verdieping) om de wanden te beschermen voor teveel regeninslag.
  • De onderste laag strobalen moet ten minste 200mm (300mm is aan te raden) boven het maaiveld worden geplaatst, tegen opspattend regenwater. Naast het verminderen van de directe vocht belasting van het pleisterwerk is door de hogere plaatsing een betere luchtcirculatie verzekerd waardoor na een bui het sneller droogt.
  • Het is van belang dat de onderste laag balen minimaal 20mm boven de afgewerkte binnenvloerniveau zijn opgetild. Dit ter voorkoming van vochtschade door schoonmaakwater of onverhoopte lekkages.
  • De detailering van aansluitingen tussen het pleisterwerk en andere onderdelen zoals kozijnen en het dak moet zodanig worden uitgevoerd dat luchtlekkages worden vermeden. Een simpele kitvoeg aanbrengen is meestal onvoldoende omdat de dichtheid van deze voeg na verloop van tijd niet meer verzekerd is door werking van de constructie. Aansluitingen op pleisterwerk dienen zo uitgevoerd te zijn dat er minstens een knik ontstaat in het aansluitvlak tussen pleister en aansluitende constructie.
  • De wandopbouw en detailering moet zodanig zijn uitgevoerd dat koudebruggen zoveel mogelijk worden vermeden. Dit vooral ter voorkoming van inwendige condensatie ter plaatse van koudebruggen.
  • De pleisterlagen moeten voldoende damp open zijn opdat eventueel binnentredend vocht toch weer kan ontsnappen door diffusie door de pleisterlaag. Om deze reden zijn cementgebondenpleisters minder aan te raden als buitenpleister omdat zij te dampdicht zijn. Het aanbrengen van verflagen of vochtwerende middelen die de dampdoorlatendeheid negatief kunnen beinvloeden zijn hierdoor ook af te raden.

 

Vergelijkbare oplossingen

De prefab badkamers van BioCompact worden geproduceerd in Spanje door…

Meer wooncomfort
>Bekijk

Energiezuinig en duurzaam bouwen met Passief Bouwblok! Om energiezuinige woningen…

>Bekijk

Puimsteen wordt al heel lang gebruikt als bouwmateriaal. Deze van…

>Bekijk
Hulp nodig bij je keuze?
Vrijblijvend advies aanvragen